Ana sayfa 2000'ler 2006 Offscreen

Offscreen

1208
0

offscreen

İskandinav sinemasını takip edenlerin sıkça rastladığı oyunculardandır, Nicolas Bro. Reconstruction, Adams Aebler, Voksne Mennesker ve Allegro gibi filmlerde gördüğümüz, şişman, sevimli ve eğlenceli mizacıyla bizleri sürekli güldürmesine alıştığımız Bro’yu bu sefer çok farklı bir rolde izliyoruz. İskandinav sinemasının son yıllarda parlayan yönetmenlerinden olan Christoffer Boe’nin son filmi Offscreen, Nicolas Bro’nun film içinde film çekme serüvenini anlatıyor. Filmde Nicolas Bro ve Christoffer Boe yine kendilerini canlandırıyor. Boe’nin filmdeki pozisyonu, Lars von Trier’in 5 Engel’ine benzer şekilde bir denetmenlik/gözetmenlik durumu. Nicolas’ı film çekmeye iten ve eline kamerayı veren Boe, ondan sonra sessizce köşesine çekilerek olan biteni bizimle birlikte izlemeye başlıyor.

Film içinde filmler her zaman bana çekici gelmiştir. Gerek yönetmenin kendi gündelik hayatından izler taşıması, gerekse de onun çekim teknikleriyle ilgili ipuçları vermesi bakımından önemlidir de. Fakat Offscreen’in tamamen farklı bir yapısı var. Filmi iki yarılı düşünebiliriz. İlk yarıyı Nicolas Bro’nun kameraya alışma safhası şeklinde yorumlarsak, ikinci bölüme de Bro’nun kameralara bağımlı hale gelerek kendini kaybetme safhası diyebiliriz. Zira filmin ikinci bölümünde Bro ile birlikte filmde yönünü kaybediyor ve birden filmin türü korku-gerilime dönüyor. İlk bölüm ne kadar eğlenceliyse, ikinci bölümde o kadar korkunç.

Film içinde Boe, bir önceki filmi Allegro’nun da çekimlerinden kısa bir bölümü izleyicilerle paylaşıyor. Diğer iki filminde olduğu gibi yine yenilikçi ve yaratıcı yanını film içinde gösteren ve deneyselliğe yatkınlığını açık eden Boe, bu sefer sürekli elde dolaşan ve yüze yakım çekim yapmayı tercih eden kamera yönetimi ve doğaçlamalara izin veren oyuncu yönetimiyle bir kez daha etkileyici bir film kotarmayı başarmış. Bro’nun kameralara alışma süreci ve kameranın insan hayatını sürekli gözetim altında tutan işleviyle de medyaya ve “Biri Bizi Gözetliyor” türevi programlara da ucundan değindiğini düşünüyorum. Özellikle filmin ikinci yarısında Bro’nun nasıl sosyal ve ruhsal değişim gösterdiğini ve filmin finalindeki eylemini göz önünde bulundurursak, Boe’nin de vatandaşı Lars von Trier’den geri kalmadığını görebiliriz. Gerçekleri kabullenemeyen bireylerin, yaşanan gerçekliği değiştirmede ve kendine göre kurgulamalarında da önemli rol oynayan kameraların hayatla olan yakın ilişkisini anlatan ve kameranın işlevine yönelik soruları da ekrana getiren Boe, bu sefer şok edici sahneleriyle izleyenlerini esir alıyor. Filmin finalindeki melodramları çağrıştıran ve filmin etkisini bir nebze azaltan müziği bile, filmin içinde barındırdığı rahatsız edici sahnelerin üstüne çıkamıyor. Christoffer Boe ilk yarıda alışık olduğumuz Boe, fakat ikinci yarıda Lars von Trier’i andıran bir etkiyle izleyicisinin karşısına çıkıyor. Nicolas Bro’nun kişisel trajedisini ilk yarıda ironik bir biçimde izleyicilerle paylaşırken, diğer yarıda ise özdeşleşmenin önüne set çekerek, sadece Bro’nun kimlik sorununa ve realiteden kopuşuna yer veriyor. Kamerayı eline aldıktan sonra hayatı ve kişiliği değişen Bro, hem röntgencilik üzerine kurulu programlara hem de bu programlar aracılığıyla insanların yaşadığı kişilik yanılsamalarına ayna tutuyor.

 

Barış Saydam
bar_saydam@hotmail.com

Önceki makaleNordkraft
Sonraki makaleOndskan
1983, İstanbul doğumlu. Lisans, yüksek lisans ve doktora eğitimini Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Sinema Bölümü'nde yaptı. Altyazı dergisinde sinema eleştirileri yazmaya başladı. 2008’de Avrupa Sineması isimli web sitesini kurdu. 2011-2014 yılları arasında Hayal Perdesi dergisinde web sitesi editörlüğü yaptı ve derginin yayın kurulunda görev aldı. TÜRVAK bünyesinde çıkartılan Cine Belge isimli derginin yazı işleri müdürlüğünü yaptı. 2012’den beri Sinematek Derneği’nde Film Analizi dersi veriyor. 2013-2019 yılları arasında Türk Sineması Araştırmaları (TSA) projesinde koordinatör yardımcılığı ve içerik editörü olarak görev yaptı. 2018-2020 yılları arasında İstanbul Şehir Üniversitesi'nde ders verdi. 2018-2021 yılları arasında Sinema Yazarları Derneği'nin (SİYAD) genel sekreterliğini üstlendi. Ayrıca Giovanni Scognamillo’nun Gözüyle Yeşilçam(2011), Sinemada Tarih Yazımı (2015), Erol Ağakay: Yeşilçam’a Adanmış Bir Hayat (2015), Oyuncu, Yönetmen, Senarist, Yapımcı Yılmaz Güney (2015)- Burçak Evren'le ortak-, Karanlıkta Işığı Yakalamak: Ahmet Uluçay Derlemesi (2016), Aytekin Çakmakçı: Güneşe Lamba Yakan Adam (2019), Osmanlı’da Sinematografın Yolculuğu (1895-1923) [2020], Derviş Zaim Sinemasına Tersten Bakmak (2021) – Tuba Deniz’le ortak-, Orta Doğu Sinemaları (2021) – Mehmet Öztürk’le ortak-, Türkiye’de Sanat Sineması (2022) isimli kitapları da bulunuyor.

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here